Հարգելի պարոն վարչապետ Ճիշտն ասած երբևիցե չէի մտածի, որ Ձեզ կդիմեմ նաև այս ճանապարհով, քանի որ ինչպես հարկն է Ձեզ դիմել եմ նամակով, որին ի պատասխան Ձեր կողմից քանիցս հանձնարարական է եղել Մշակույթի նախարարություն, որպեսզի վերջինս ուսումնասիրի իմ կողմից բարձրացված խնդիրները՝ այն է-1. «Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոն» պետական ոչ առևտրային կազմակերպության (այսուհետ՝ կազմակերպություն), որպես նախկին աշխատող անօրինական ազատման և 2. նախկին իշխանություների կողմից և բարձր հովանավորությամբ (որը ցավոք շարունակվում է մինչ այսօր) Կ. Օրբելյանին ՀՀ օրենսդրության խախտումներով հիշյալ կազմակերպության տնօրենի պաշտոնում նշանակման հարցերով ու  արդյունքների մասին տեղեկացնեն թե Ձեզ և թե ինձ։ Չնայած այն հանգամանքին, որ Մշակույթի նախարարությունը արդեն շուրջ յոթ ամիս է պարզել է  և ունի հստակ պատասխաններ թե առաջին և թե երկրորդ հարցերի շուրջ, սակայն ոչ մի կերպ չի կարողանում իր իրավասությունների շրջանակում կոնկրետ գործողություններ ձեռնարկի։ Այսօր ես կանդրադառնամ միայն երկրորդ հարցին, քանի որ ինչպես հասկացա, եթե օրինական դաշտում չլուծվի Կ․Օրբելյանի անօրինական նշանակման հարցը, անտրամաբանական է առայժմ հասնել անդրադառնալ առաջին հարցին, որի կատարումը կապված է առայժմ Կ․ Օրբելյանի հետ։ Հարգելի վարչապետ ինչու չեն կարող բոլորը հավասար լինեն օրենքի առջև, խտրականությունը վերանա ու արդարությունը վերականգնվի։ Մինչև Ձեզ և հանրությանը ներկայացնելը այն բոլոր հիմնավորումներն ու օրենքի խախտումները և Մշակույթի նախարարության նախաձեռնություններն ու դրանց արդյունքները, տեղեկացնեմ Ձեզ, թե ինչու եմ  ստիպված այս ձևաչափով դիմում, որովհետև արդեն երեք օր է Մշակույթի նախարարը և փոխնախարար Նազենի Ղարիբյանը պարզ արտահայտվեցին, որ չնայած այն հանգամանքին, որ փաստերը խոսում են, որ պետք է Կ․ Օրբելյանի լիազորությունները, որպես օպերային թատրոնի տնօրեն դադարեցվեն, սակայն իրավիճակ է փոխվել, այն է – ցիտում եմ վերջիններիս խոսքը <<Նիկոլ Փաշինյանը առայժմ թույլ  չի տալիս, մենք անզոր ենք ինչ- որ բան անելու․․․ դե հասկացեք Կ․Օրբելյանը պակաս մարդ չէ․․․Դուք Ճիշտ եք․․․ճիշտ կլինի բունտ կազմակերպեք․․․>> և նմանատիպ անհեթեթություններ՝ բարոյականությունից և արդարությունից դուրս։ Հարգելի պարոն Վարչապետ միթե այս գործելաոճի համար ենք ոտքի ելել և հեղափոխություն արել, միթե կան արտոնյալներ, միթե օրենքը կիրառելու համար պետք է ցույց կամ <<բունտ>> անել։ Ինչևէ կրկին անգամ ներկայացնում եմ Ձեր և հանրության դատին այն ինչ արդեն յոթ ամիս է ներկայացրել եմ թե Ձեզ և թե Մշակույթի նախարարություն։ - Ստորև ներկայացնում եմ ՀՀ կառավարության և ՀՀ մշակույթի նախարարության կողմից կատարված օրենսդրության խախտումները. Պետական ոչ առևտրային կազմակերպության տնօրենի ընտրությունն (նշանակումն) իրականացվել է «Պետական ոչ առևտրային կազմակերպությունների մասին» ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 2005 թվականի հունվարի 25-ի «Պետական ոչ առևտրային կազմակերպությունների և հարյուր տոկոս` պետությանը սեփականության իրավունքով պատկանող բաժնեմաս ունեցող փակ բաժնետիրական ընկերությունների գործադիր մարմինների ընտրության (նշանակման) ընդհանուր կարգը և նրանց հետ կնքվող աշխատանքային պայմանագրերի օրինակելի ձևերը հաստատելու մասին»           N 224-Ն որոշման (այսուհետ՝ Որոշում) համապատասխան: Հիշյալ Որոշմամբ հաստատված N 1 հավելվածի համաձայն 07.04.2005 թվականից մինչև 03.08.2017 թվականը պետական ոչ առևտրային կազմակերպության տնօրենի ընտրությունն (նշանակումն) իրականացվել է բացառապես բաց մրցութային կարգով և որևէ խտրականություն չի կիրառվել որևէ տնօրենի նշանակման ժամանակ: Որոշմամբ սահմանվել են նաև տնօրենի ընտրության (նշանակման) պարտադիր և լրացուցիչ պայմանները, սահմանափակումները և այլ դրույթներ: Որոշմամբ հաստատված  N 1 հավելվածի 7-րդ կետի համաձայն՝  «Պետական կազմակերպության գործադիր մարմնի պաշտոնում կարող է նշանակվել այն գործունակ չափահաս Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացին, որը տիրապետում է գրական հայերենին»: ՀՀ մշակույթի նախարարի (Ա. Ամիրյանի) 2017 թվականի փետրվարի 3-ի     N 3-Ա հրամանի համաձայն՝ «Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոն» պետական ոչ առևտրային կազմակերպության տնօրեն՝ Անդրանիկ Արզումանյանը (իր դիմումի համաձայն) ազատվել է տնօրենի պաշտոնից: ՀՀ մշակույթի նախկին նախարար Ա. Ամիրյանը հիմք ընդունելով՝ Որոշմամբ հաստատված N 1 հավելվածի 11.3-րդ կետի պահանջն, որի համաձայն՝  «Պաշտոնի նշանակելու իրավասություն ունեցող անձը պետական ոչ առևտրային կազմակերպության տնօրենի թափուր պաշտոնում ժամանակավոր պաշտոնակատար նշանակում է մինչև վեց ամիս ժամկետով» և ՀՀ նախկին Նախագահի և առաջին տիկին Ռ. Սարգսյանի բարձր հովանավորությամբ թատրոնի տնօրենի ժամանակավոր պաշտոնակատար նշանակեց թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար Կ. Օրբելյանին: Վերջինս որպես տնօրենի պաշտոնակատար այդ պաշտոնը կարող էր զբաղեցնել մինչև 03.08.2017 թ.: Որոշմամբ հաստատված N 1 հավելվածի համաձայն մինչև վեց ամիսը լրանալը պետք է հայտարարվեր թատրոնի տնօրենի թափուր պաշտոնի համար բաց մրցույթ, սակայն, քանի որ իշխանության միակ թեկնածուն դա Կ. Օրբելյանն էր, իսկ վերջինս էլ չէր բավարարում Որոշմամբ հաստատված N 1 հավելվածի 7-րդ կետի պահանջները, այն է  չուներ ՀՀ քաղաքացիություն և ընդհանրապես չէր տիրապետում հայերենին (7-րդ կետի համաձայն պետք է տիրապետր գրական հայերենին), հետևաբար չէր կարող մասնակցել տնօրենի թափուր պաշտոնի համար անցկացվող բաց մրցույթին: ՀՀ մշակույթի նախարարի 2005 թվականի օգոստոսի 9-ի «Հայաստանի Հանրապետության մշակույթի նախարարության ենթակայությանը հանձնված պետական ոչ առևտրային կազմակերպության գործադիր մարմնի թափուր պաշտոն զբաղեցնելու համար մրցույթ անցկացնելու կարգը հաստատելու մասին» N 380-Ն հրամանով հաստատված կարգի 8-րդ կետի համաձայն՝ «մրցույթն անցկացվում է երկու փուլով` թեստավորման և հարցազրույցի միջոցով», Օրբելյանը չտիրապետելով հայերենին չէր կարող լուծել օրենսդրության վերաբերյալ հայերեն թեստերը ու առաջին փուլը հաղթահարելու դեպքում էլ մասնակցեր հարցազրույցի փուլին: ՀՀ քաղաքացիության հարցը շատ արագ լուծվեց և ՀՀ նախկին Նախագահ   Ս. Սարգսյանը շնորհեց ՀՀ քաղաքացիություն, իսկ մրցութային կարգով չնշանակվելու հարցին այլ լուծում տրվեց, մասնավորապես՝

1. ՀՀ մշակույթի նախարարությունը ՀՀ նախկին Նախագահ Ս. Սարգսյանի բանավոր հանձնարարության հիման վրա մշակել և ՀՀ կառավարության աշխատակազմ է ներկայացրել «Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2005 թվականի հունվարի 25-ի N 224-Ն որոշման մեջ լրացում կատարելու մասին» ՀՀ կառավարության որոշման նախագիծը: Հիշյալ նախագծով առաջարկվել է ՀՀ կառավարության 2005 թվականի հունվարի 25-ի N 224-Ն որոշման N 1 հավելվածով հաստատված կարգի 3-րդ կետը լրացնել հետևյալ բովանդակությամբ նոր պարբերությամբ՝ «Մշակույթի ոլորտում լիազորված պետական մարմնի ղեկավարը առանց մրցութային կարգի պետական կազմակերպության գործադիր մարմնի պաշտոնում կարող է նշանակել այն անձին, ով հանդիսացել է միջազգային ճանաչում ունեցող մրցույթի հիմնադիր, համաշխարհային ճանաչում ունեցող փառատոնի կազմակերպիչ և ունի հեղինակավոր ստեղծագործական խմբերի գեղարվեստական ղեկավարի ու գլխավոր դիրիժորի առնվազն 10 տարվա աշխատանքային ստաժ»:

Վերոհիշյալ լրացումը կատարվել է այդ ժամանակվա թատրոնի տնօրենի ժամանակավոր պաշտոնակատար և գեղարվեստական ղեկավար Կ. Օրբելյանի համար (հիշյալ չափանիշները գրվել են բացառապես Օրբելյանի աշխատանքային փորձից ելնելով): Որպեսզի Կ. Օրբելյանը առանց մրցույթի նշանակվի թատրոնի տնօրեն ՀՀ կառավարության կողմից 2017 թվականի հուլիսի 27-ին N 883-Ն որոշմամբ ընդունվել է այդ լրացումը: Փաստորեն մեկ անձի տնօրեն նշանակելու համար փոխվեց շուրջ 12 տարի ՀՀ կառավարության կողմից որդեգրված բաց ընթացակարգով մրցույթ անցկացնելու քաղաքականությունը և անհավասար պայմաններ ստեղծվեցին ու խտրականություն դրվեց մինչ այդ մրցույթով նշանակված և նշանակվող տնօրենների թեկնածուների ու օպերայի թատրոնի տնօրենի միջև: ՀՀ կառավարության կողմից 2017 թվականի հուլիսի 27-ին            N 883-Ն որոշումը հակասում էր ՀՀ Սահմանադրության 28-րդ և 29-րդ հոդվածների պահանջներին, որոնց համաձայն՝ «բոլորը հավասար են օրենքի առջև» և «խտրականությունը, կախված սեռից, ռասայից, մաշկի գույնից, էթնիկ կամ սոցիալական ծագումից, գենետիկական հատկանիշներից, լեզվից, կրոնից, աշխարհայացքից, քաղաքական կամ այլ հայացքներից, ազգային փոքրամասնությանը պատկանելությունից, գույքային վիճակից, ծնունդից, հաշմանդամությունից, տարիքից կամ անձնական կամ սոցիալական բնույթի այլ հանգամանքներից, արգելվում է»: ՀՀ կառավարության կողմից 2017 թվականի հուլիսի 27-ին N 883-Ն որոշման ընդունումից հետո որոշ ժամանակ անց իմ կողմից հարցում է ուղարկվել ՀՀ մշակույթի նախարարություն, այն մասին, թե որ մի տնօրենն է առանց մրցույթի նշանակվել  հիշյալ որոշման համաձայն, նախարարությունից գրավոր պատասխանել են, որ միայն                 Կ. Օրբելյանն է նշանակվել առանց մրցույթի թատրոնի տնօրենի պաշտոնում:

2. ՀՀ մշակույթի նախարարի 2017 թվականի օգոստոսի 2-ի N 39-Ա հրամանով Կ. Օրբելյանը առանց մրցույթի նույն թվականի օգոստոսի 3-ից նշանակվեց թատրոնի տնօրեն: Հիշյալ հրամանի նախաբանում, որպես հրամանի ընդունման իրավական հիմք նշված է ՀՀ կառավարության 2005 թվականի հունվարի 25-ի N 224-Ն որոշմամբ հաստատված N 1 հավելվածի 3-րդ կետի չորրորդ պարբերության դրույթը: Այդ դրույթը ՀՀ կառավարության 2005 թվականի հունվարի 25-ի N 224-Ն որոշման մեջ լրացվել է ՀՀ կառավարության կողմից 2017 թվականի հուլիսի 27-ին ընդունված N 883-Ն որոշմամբ, որն ուժի մեջ է մտել 2017 թվականի օգոստոսի 3-ից: Փաստորեն նախարարի հիշյալ հրամանի ընդունման համար հիմք հանդիսացող նորմատիվ իրավական ակտը (N 883-Ն որոշումը) դեռևս օրենքով սահմանված կարգով ուժի մեջ չէր մտել, հետևաբար այն իրավաբանական ուժ չուներ և չէր կարող կիրառվել: Այդ պահին գործող «Իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքի (այսուհետ՝ օրենք) 2-րդ հոդվածի 5-րդ մասի 2-րդ պարբերության համաձայն՝ «անհատական իրավական ակտն ընդունվում է միայն նորմատիվ իրավական ակտի համաձայն և դրա սահմանած շրջանակում», նույն օրենքի 43-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ «Եթե իրավական ակտը ի կատարումն կամ համաձայն նույն կամ ավելի բարձր իրավաբանական ուժ ունեցող իրավական ակտի կամ դրա մասի է ընդունվում, ապա ընդունվող իրավական ակտի նախաբանում հղում է կատարվում այդ իրավական ակտին` նշելով դրա կրճատ անվանումը և դրա համապատասխան մասը»: ՀՀ մշակույթի նախարարի 2017 թվականի օգոստոսի 2-ի N 39-Ա հրամանը հակասում է օրենքի 43-րդ հոդվածի 6-րդ մասի պահանջներին, որի համաձայն՝ «Արգելվում է հղումներ կատարել սահմանված կարգով ուժի մեջ չմտած իրավական ակտերին»: Հիշյալ հրամանը հակասում է նաև օրենքի 46-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջներին, որի համաձայն՝ «Սույն օրենքով սահմանված կարգով չհրապարակված կամ ուժի մեջ չմտած նորմատիվ իրավական ակտերն իրավաբանական ուժ չունեն (իրավական հետևանքներ չեն առաջացնում և իրավահարաբերությունների կարգավորման համար իրավական հիմք չեն)»: Նույն օրենքի 61.1-ին հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն՝ «Սույն օրենքով նախատեսված իրավաբանական ուժ չունեցող իրավական ակտերն առ ոչինչ են և ենթակա չեն կատարման կամ կիրառման: Իրավաբանական ուժ չունեցող իրավական ակտի կատարումը կամ կիրառումն առաջացնում է օրենքով սահմանված պատասխանատվություն»: Նույն օրենքի 92-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն՝ «Սույն օրենքի համաձայն` իրավաբանական ուժ չունեցող իրավական ակտը պաշտոնատար անձանց կողմից կիրառելը համարվում է պաշտոնեական լիազորությունների սահմանի անցում և առաջացնում է օրենքով նախատեսված քրեական պատասխանատվություն»:
3. Մինչև տնօրենի պաշտոնում նշանակվելը Կ. Օրբելյանը թատրոնում զբաղացնում էր գեղարվեստական ղեկավարի հաստիքը: ՀՀ մշակույթի նախարարի 2017 թվականի օգոստոսի 2-ի N 39-Ա հրամանով Կ. Օրբելյանը առանց մրցույթի նույն թվականի օգոստոսի 3-ից թատրոնի տնօրենի պաշտոնում նշանակվելուց հետո էլ շարունակել է համատեղությամբ զբաղեցնել գեղարվեստական ղեկավարի պաշտոնը, այնինչ «Պետական ոչ առևտրային կազմակերպությունների մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի համաձայն միչև տնօրենի պաշտոնում նշանակվելը պետք է ազատվեր գեղարվեստական ղեկավարի պաշտոնից (իրավունք չուներ այլ պաշտոն զբաղեցնել), ինչը չի արվել, ավելին 2017 թվականի աշնանը կազմակերպության կառուցվածքում կատարվել է համապատասխան փոփոխություններ, ինչի արդյունքում թատրոնում ստեղծվել է գլխավոր դիրիժորի հաստիքը (գլխավոր դիրիժորի հաստիքը 6-7 ամիս առաջ էր հանվել նախորդ տնօրենի կողմից) և երկու տարբեր հաստիքներ միավորելով դարձրել են մեկ հաստիք (ինչը չի բխում ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարի 19.09.2013թ. N 872-Ն հրամանով հաստատված աշխատողների մասնագիտությունների, մասնագիտացումների և պաշտոնների դասակարգիչից, որի համաձայն դրանք առանձին պաշտոններ են)՝ գեղարվեստական ղեկավար-գլխավոր դիրիժոր, որը նույնպես զբաղեցնում է Կ. Օրբելյանը: Փաստորեն Կ. Օրբելյանը տնօրեն նշանակվելուց հետո զբաղեցրել է 3 պաշտոն՝ տնօրենի, գեղարվեստական ղեկավարի և գլխավոր դիրիժորի:

«Պետական ոչ առևտրային կազմակերպությունների մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 15-րդ հոդվածի 3-րդ մասի և Հայաստանի Հանրապետության մշակույթի նախարարի 2007 թվականի դեկտեմբերի 3-ի            N 778-Ա հրամանով հաստատված «Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոն» պետական ոչ առևտրային կազմակերպության կանոնադրության (այսուհետ՝ կազմակերպության կանոնադրություն) 53-րդ կետի համաձայն՝ «Պետական կազմակերպության գործադիր մարմնի պաշտոնում նշանակված կամ ընտրության արդյունքում գործադիր մարմնի պաշտոնում նշանակված անձը չի կարող զբաղեցնել այլ պաշտոն կամ կատարել վճարովի այլ աշխատանք, բացի գիտական, մանկավարժական և ստեղծագործական աշխատանքից»:  Թատրոնի գեղարվեստական ղեկավարի և գլխավոր դիրիժորի հաստիքները չեն հանդիսանում, ոչ գիտական, ոչ մանկավարժական և ոչ էլ ստեղծագործական աշխատանք համաձայն՝ «Հանրային ծառայության մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 24-րդ հոդվածի 4-րդ, 5-րդ և 6-րդ մասերի, որոնցով սահմանվել է գիտական (գիտական աշխատանք է համարվում գիտական կազմակերպությունում, հիմնարկում, բարձրագույն ուսումնական հաստատությունում կամ այլ կերպ գիտահետազոտական, փորձակոնստրուկտորական, գիտամանկավարժական, փորձա-տեխնոլոգիական, նախագծակոնստրուկտորական, նախագծա-տեխնոլոգիական, հետախուզական աշխատանքներ կատարելը), մանկավարժական (մանկավարժական աշխատանք է համարվում ուսուցիչ, դասախոս (դոցենտ, պրոֆեսոր) աշխատելը կամ հանրակրթական (հիմնական, լրացուցիչ) ծրագրերի յուրացման և առարկայական չափորոշիչների պահանջների ապահովման գործընթացին, ինչպես նաև ուսուցման մեթոդների կիրառման միջոցով համապատասխան գիտելիքների, հմտությունների, կարողությունների ձեռքբերմանը, արժեքային համակարգի ձևավորմանը նպաստող և (կամ) դրանք ապահովող այլ աշխատանք կատարելը) և ստեղծագործական (ստեղծագործական աշխատանք է համարվում մշակույթի և արվեստի երկեր, գեղարվեստական, գեղարվեստական ժողովրդական ստեղծագործություններ և արհեստներ, բանահյուսություն, բարոյագիտական և գեղագիտական գաղափարատիպեր (իդեալներ), վարվեցողության կանոններ և ձևեր, լեզուներ, բարբառներ և խոսվածքներ, ազգային ավանդույթներ և սովորույթներ, պատմաաշխարհագրական տեղանուններ, մշակութային գործունեության մասին գիտական հետազոտությունների արդյունքներ և մեթոդներ, մշակութային ժառանգության առարկաներ (օբյեկտներ) ստեղծելը կամ մեկնաբանելը) աշխատանքների հասկացությունները: Փաստորեն Հայաստանի Հանրապետության մշակույթի նախարարի 2017 թվականի օգոստոսի 2-ի N 39-Ա հրամանն ընդունման պահին հակասել է Օրենքի և Կանոնադրության հիշյալ դրույթների պահանջներին: Բացի այդ, նախարարի հիշյալ հրամանը հակասում էր Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2005 թվականի հունվարի 25-ի N 224-Ն որոշման N 1 հավելվածով հաստատված կարգի 7-րդ կետի պահանջներին, որի համաձայն՝ «Պետական կազմակերպության գործադիր մարմնի պաշտոնում կարող է նշանակվել այն գործունակ չափահաս Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացին, որը տիրապետում է գրական հայերենին», իսկ Կ. Օրբելյանը հայերեն չի կարողանում խոսել ուր մնաց տիրապետեր գրական հայերենին»: Վերոնշյալ օրենսդրական  խախտումների հետ կապված պարզաբանում ստանալու նպատակով  ՀՀ մշակույթի նախարարությունը ս.թ. օգոստոսի 2-ի ելից N 01/5/5098-18  և սեպտեմբերի 10-ի ելից N 04/5/6171-18 գրություններով դիմել է ՀՀ արդարադատության նախարարություն: Ի պատասխան ՀՀ մշակույթի նախարարության հիշյալ գրությունների՝ ՀՀ արդարադատության նաիարարությունը ս.թ. օգոստոսի 11-ի N 01/19.2/619728-18, ս.թ. սեպտեմբերի    14-ի N 02/14/622598-18 գրություններով հայտնել է, որ տնօրենի նշանակումը կատարվել է ՀՀ օրենդսրության, մասնավորապես՝ «Պետական ոչ առևտրային կազմակերպությունների մասին»,  «Լեզվի մասին», «Իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքների, ՀՀ կառավարության 2005 թվականի հունվարի 25-ի N 224-Ն որոշման և այլ իրավական ակտերի պահանջների խախտմամբ: Բացի այդ, ՀՀ մշակույթի նախարարի 2018 թվականի դեկտեմբերի 3-ի N 760-Ա հրամանով ստեղծված աշխատանքային խմբի կողմից 2018 թվականի դեկտեմբերի 4-ին տրված N 1 եզրակացությամբ հաստատվել է, որ Կ. Օրբելյանը թատրոնի տնօրենի պաշտոնում նշանակվել է ՀՀ օրենսդրության պահանջների խախտմամբ, հիշյալ աշխատանքային խմբի ղեկավար է նշանակվել նախարարի տեղակալ Ն. Ղարիբյան: Այս ամենից հետո ՀՀ մշակույթի նախարար Լ. Մակունցն որևէ միջոց չի ձեռնարկում օրենսդրության խախտմբաբ նշանակված տնօրենի լիազորությունները դադարեցնելու ուղղությամբ: Հիշյալ հարցը քննարկվել է նաև նախարարի տեղակալ Ն. Ղարիբյանի հետ, վերջինս նույնպես հավաստում է, որ Կ. Օրբելյանը նշանակվել է օրենքների խախտումով, սակայն Օրբելյանը կորած մարդ չէ և իրեն այդքան հեշտ չէ աշխատանքից ազատելը, փաստորեն Օրբելյանը օրենքից բարձր է դասվում: Մինչդեռ նախարարը պարտավոր էր հիմք ընդունելու «Պետական ոչ առևտրային կազմակերպությունների մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 16-րդ հոդվածի 3-րդ մասի զ) կետի և Կազմակերպության կանոնադրության 60-րդ կետի զ) ենթակետի պահանջը, որի համաձայն՝ «Գործադիր մարմնի պաշտոնում նշանակված անձի կամ ընտրության արդյունքում գործադիր մարմնի պաշտոնում նշանակված լիազորությունները դադարեցվում են իրավասու մարմնի որոշմամբ, եթե` նա նշանակվել է օրենքի պահանջների խախտմամբ»: Հասկանում ենք, որ ՀՀ մշակույթի նախարարության պաշտոնյաները մասնավորապես նախարար Լ. Մակունցը չի ցանկանում որևէ լուծում տալ բարձրացված հարցին (Կ. Օբելյանին վատամարդ լինել), ուղղակի ժամանակ է ձգում, քանի որ վերջինս շուտով գնում է Ազգային ժողով: Պարոն վարչապետ, եթե այսպես էր լինելու Ձեր կողմից խոստացված արդարության վերականգնումը, օրենքի առջև բոլորի հավասարությունը, օրինականությունը, ասեմ Ձեզ, որ նման բան չկա, քանի որ ՀՀ մշակույթի նախարարության պաշտոնյաները և աշխատակիցներն իրենց անհասկանալի գործելաոճով ապացուցում են դա: Նախ ինչու յոթ ամիս հետո նոր որոշվեց բարձրացված հարցն ուսումնասիրելու համար աշխատանքային խումբ ստեղծել տարբեր գերատեսչությունների ներկայացուցիչների մասնակցությամբ, ինչ է նախարարությունը չունի իրավաբանական ստորաբաժանում, որն ուսումնասիրեր բարձրացված հարցը և նախարարին ներկայացնի իրավական դիրքորոշում, այն դեպքում, երբ իմ կողմից մանրամասն նշվել են բոլոր ՀՀ օրենսդրության խախտումները, ինչն էլ հաստատվել է ՀՀ արդարադատության նախարարության կողմից: Ինձ մոտ այն տպավորությունն է, որ նախարարի տեղակալ տիկին Ն. Ղարբյանը ստանձնել է օպերային թատրոնի տնօրինության շահերի պաշտպանի իրավունքը, չգիտես ինչու տնօրենի տեղակալ Կ. Կիրակոսյանը բարձրացված հարցի հետ կապված հրավիրվել է նախարարի տեղակալ Ն. Ղարիբյանի մոտ: Թատրոն վերադառնալուց հետո աշխատակիցների մոտ պարծեցել է, որ Ղարիբյանն իրեն հարցրել է, թե ինչպես եք ուզում պատասխանենք, որ Ձեզ չվնասենք: Կ. Կիրակոսյանն աշխատակիցնրին հայտնել է, որ այդ հարցն էլ լուծեցինք ի օգուտ մեզ: Փաստորեն նախարարի տեղակալը օրենսդրության խախտումները շտկելու և արդարությունը վերականգնելու փոխարեն, սերտ համագործակցում է թատրոնի տնօրինության հետ և պաշտպանում վերջիններիս՝ իր իսկ կողմից խախտելով ՀՀ օրենսդրության պահանջները: Կարծում եմ պարոն վարչապետ դուք տեղեկացված չեք ՀՀ մշակույթի նախարարության պաշտոնյաների կողմից կատարվող անօրինականություններից: Հարգելի պարոն վարչապետ նախարարության պաշտոնյաների նման գործելաոճից գնալով համոզվում եմ, որ թավշյա հեղափոխությունից հետո երկրում ոչ մի իրավիճակ էլ չի փոխվել, ուղղակի փոխվել են պաշտոնատար անձիք նախկին նախարար Արմեն Ամիրյանին, որը կատարել էր օրենսդրության խախտումները, փոխարինել է Լիլիթ Մակունցը, որը չի վերականգնել օրենսդրության խախտումները և շարունակում է խախտել օրենսդրությունը:   - Ստորև ներկայացնում եմ կազմակերպության  տնօրեն Կ. Օրբելյանի աշխատանքային գործունեության հարցերի հետ կապված. Թատրոնի տնօրեն և գեղարվեստական ղեկավար Կ. Օրբելյանը, բացի այն, որ չի տիրապետում հայերենին բավական չէ, չի շփվում թատրոնի աշխատակիցների հետ և չի ճանաչում թե, որ աշխատակիցն ինչով է զբաղվում և ինչ աշխատանք է կատարում: Տնօրեն և գեղարվեստական ղեկավար Օրբելյանի շփումը սահմանափակվում է միայն իր տեղակալ Կ. Կիրակոսյանի հետ: Անհասկանալի է, թե ինչպես կարելի է թատրոնում զբաղեցնել երկու կարևորագույն և պատասխանատու հաստիքներ՝ թատրոնի տնօրենի և գեղարվեստական ղեկավարի, սակայն տարվա կեսից ավելի ժամանակահատվածը չգտնվել թատրոնում: Մասնավորապես անհասկանալի է, թե Օրբելյանն ինչպես է ղեկավարում թատրոնը որպես տնօրեն և գեղարվեստաստեղծագործական մասը, որպես գեղարվեստական ղեկավար, եթե 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ի դրությամբ Օրբելյանը իբր թատրոնի գործունեության հետ կապված, սակայն իրականում իր անձնական համերգներով 150 օր ժամկետով մեկնել է գործուղման և թատրոնը փաստացի ղեկավարել է տեղակալ Կ. Կիրակոսյանը: Իսկ 2017 թվականի ընթացքում նունյպես տարվա կեսից ավելին մեկնել է գործուղման, կազմակերպության արտաբյուջետային միջոցների հաշվին, փաստորեն Օրբելյանը պետական միջոցներն օգտագործել է իր անձնական համերգներին մասնակցելու համար: Հիշյալ գործուղումների համար ոչ մի պաշտոնական հրավեր չի եղել, որ կարող էր հիմք հանդիսանալ գործուղման հրամանը տալու համար: ՀՀ ֆինանսների նախարարության կողմից 2017 թվականի ընթացքում ՀՀ մշակույթի նախարարության ենթակայության «Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոն» պետական ոչ ատևտրային կազմակերպությունում իրականացվել են ՀՀ պետական բյուջեից, հանրապետական նպատակային հատուկ ֆոնդերից և պետական այլ աղբյուրներից գումարների հատկացման և ծախսման ճշտության ստուգումներ, որի արդյունքում արձանագրվել է 92.866.500 ՀՀ դրամի խախտումներ, ներկայումս վերականգնվել է ընդամենը 10.576.400 ՀՀ դրամը: Որպես տնօրեն Օրբելյանը փոխարեն վերականգնի պետությանը պատճառված վնասն, ավելին պետության միջոցների հաշվին իր անձնական հարցերով գնում է գործուղումների և վնասի չափն ավելացնում: Թատրոնին հատկացված միջոցները ծախսվում են առանց գնման ընթացակարգերի պահպանմամբ և թատրոնի տնօրենը խախտում է ՀՀ գնումների օրենսդրության պահանջները: Թատրոնն իր կանոնադրության համաձայն ունի կոլեգիալ կառավարման մարմին, որը վերահսկողություն է իրականացնում տնօրենի գործունեության նկատմամբ, հաստատոմ է կազմակերպության տարեկան հաշվետվությունները և տարեկան հաշվեկշիռը, սակայն մինչև այսօր խորհրդի կազմն չի հաստատվել և այդ խորհուրդը չի գործում: Իսկ տնօրենը շարունակում է անօրինական ձևով ծախսել կազմակերպության ֆինանսական միջոցները առանց  օրենքով սահմանված կարգով տարեկան հաշվեկշռի հաստատման: Բարձրացված հարցերին տեղյակ են նախարարը և ոլորտը համակարգող նախարարի տեղակալը, սակայն նախարարությունը օրենքով սահմանված կարգով պատշաճ վերահսկողություն չի իրականացնում տնօրինության նկատմամբ, ավելին ոչ մի միջոց չի ձեռնարկվում օրենսդրության խախտումները վերացնելու և մեղավոր անձանց պատասխանատվության ենթարկելու համար: Նախարարը և ոլորտը համկարգող տեղակալը վախեցած և կաշկանդված են: Ցանկանում եմ տեղեկացնել, որ Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի ռեկտոր Շ. Շահինյանը նույնպես նշանակվել էր օրենքի խախտումով (պրոֆեսորի կոչումն ստացել էր ռեկտոր նշանակվելուց 2 օր հետո), սակայն ՀՀ կրթության և գիտության նախարարը առանց վարանելու Շահինյանին ազատեց ռեկտորի պաշտոնից և վերացրեց օրենքի խախտումը: Հույսով էինք, որ ՀՀ մշակութի նախարարի համար ՀՀ կրթության և գիտության նախարարի օրինական և համաձակ քայլը օրինակ կծառայեր, սակայն ինչպես տեսնում ենք տիկին նախարարը ամեն ձև խուսափում է հարցին լուծում տալ և միտումնավոր ձգձգում է: Բայց ես չեմ պատրաստվում սպասել, քանի որ ամեն րոպեն թանկ է թե, թատրոնի և թե աշխատողների ապագայի համար: Մինչև նախարաը մտորում է ինչ անել, Օրբելյանը զբաղված է իր PR-ով, մամուլուվ, հեռուստատեսությամբ և այլ լրատվամիջոցներով ներկայացնում է ինչ որ ներկայացումներ, ծրագրեր, որոնք ոչ թե առավելություններ կամ նորամուծություններ են, այլ իր աշխատանքային պարտավորություններն են, որն ինքն ամեն կերպ փորձում է ցույց տալ իբր ՀՀ համար ինչ մեծ գործեր է անում, սակայն իրականում դա այդպես չէ: Ելնելով վերոգրյալից, պահանջում եմ անհապաղ միջոցներ ձեռնարկել և Օրբելյանին ազատել զբաղեցրած պաշտոններից, վերականգնել օրինականությունն ու արդարությունը: Լինելու եմ հետևողական մինչև օրինականությանև արդարության վերականգնումը։   Քրիստինե Նաղդալյան