Ապրիլի 1-ի բանակցություններից հետո արդեն դժվար է պահպանել այն պատրանքը, թե Նիկոլ Փաշինյանի այցը Մոսկվա հաջողված էր։ Դրա համար բավական է նայել ոչ միայն հայտարարություններին, այլև ամբողջ օրվա կառուցվածքին։ Ռուսական կողմը սկզբից ևեթ այցը ներկայացրել էր որպես աշխատանքային, ոչ թե առանձնահատուկ կամ ցուցադրական։ Հանդիպումը կազմակերպվեց աշխատանքային նախաճաշի ձևաչափով, իսկ օդանավակայանում Փաշինյանին դիմավորեց փոխարտգործնախարարը։ Դիվանագիտության մեջ նման մանրուքներ չեն լինում։ Դրանք ցույց են տալիս այցի իրական ծանրությունը։ Եվ հենց այդ համատեքստում ակնհայտ դարձավ, որ սպասված ջերմության փոխարեն Փաշինյանին Մոսկվայում բաժին հասավ սառը ցնցուղ։ Սակայն ամենակարևորն այն էր, թե ինչ լսեց նա Կրեմլում։ Վլադիմիր Պուտինը հրապարակային շեշտեց, որ Հայաստան-ԵՄ մերձեցման թեման Ռուսաստանը հանգիստ է ընդունում, բայց միաժամանակ հստակ նշեց՝ Եվրամիության և ԵԱՏՄ մաքսային տարածքներում միաժամանակ գտնվելն անհնար է։ Այլ կերպ ասած՝ Փաշինյանին հիշեցրին, որ աշխարհաքաղաքական մանևրները սահման ունեն։ Նույն խոսքում Պուտինը նաև նկատեց, որ Հայաստանում նախընտրական սրացումները չպետք է վնասեն երկու երկրների հարաբերություններին։ Սա արդեն ոչ թե սովորական դիվանագիտական քաղաքավարություն էր, այլ ուղիղ ազդակ, որ Մոսկվան տեսնում է Հայաստանի ներքաղաքական լարվածությունը և չի պատրաստվում դրանում դառնալ Փաշինյանի ներքին խնդիրների ապահովագրողը։ Փաշինյանի պատասխանը ևս հաղթական չէր հնչում։ Նա ոչ միայն չբերեց նոր առաջարկ կամ նախաձեռնություն, այլև փաստացի շարունակեց իր վերջին ամիսների ամենացավոտ քաղաքական գիծը՝ Ղարաբաղյան հարցի փակումն իր իսկ բառապաշարով։ Մոսկվայում նա հայտարարեց, որ Ղարաբաղյան շարժումը չպետք է շարունակվի, որովհետև արդեն խաղաղություն է հաստատված, և Հայաստանն ու Ադրբեջանը փոխադարձաբար ճանաչել են միմյանց տարածքային ամբողջականությունը։ Այնուհետև նա շնորհակալություն հայտնեց Պուտինին այդ խաղաղության հաստատման գործընթացում ցուցաբերած աջակցության համար։ Սա այն դեպքն էր, երբ հայկական իշխանության ղեկավարը ոչ թե փորձում էր ստանալ նոր դիրք, այլ ամրագրում էր այն, ինչից դժգոհ է հայկական հասարակության մեծ հատվածը։ Բայց այցի ամենախոսուն մասը, թերևս, մնաց Կրեմլի պատերից դուրս։ Մոսկվայում Փաշինյանին դիմավորեցին ոչ թե միայն պաշտոնական արարողակարգով, այլ նաև բողոքով։ Լրատվամիջոցները գրեցին, որ նրա հասցեին հնչել են «դավաճան» բացականչություններ։ Ավելի ուշ Հայաստանի դեսպանատան մոտ բողոքի ակցիայի ժամանակ այրվել է նրա դիմանկարը։ Հրապարակումների համաձայն՝ ակցիայի մասնակիցները հանդես են եկել Հայ առաքելական եկեղեցու պաշտպանության դիրքերից և մեղադրել իշխանությանը երկրի դեմ գործողություններ իրականացնելու մեջ։ Այս մթնոլորտը դարձավ այցի լրացուցիչ քաղաքական բնորոշումը։ Երբ պաշտոնական օրակարգը չի բերում արդյունք, իսկ փողոցային ֆոնը բերում է նման պատկեր, արդեն դժվար է ձևացնել, թե ամեն ինչ անցել է ջերմ մթնոլորտում։ Փաշինյանը Մոսկվայից չվերադարձավ ոչ մեծ ձեռքբերումով, ոչ էլ այնպիսի հայտարարությամբ, որը կփոխեր ներքաղաքական տրամադրությունը Հայաստանում։ Ընդհակառակը, այցը միայն ընդգծեց նրա ներկայիս վիճակը՝ նա չի կարողանում ոչ ամբողջությամբ հենվել Արևմուտքի վրա, ոչ էլ վերականգնել հարաբերությունները Ռուսաստանի հետ այնպես, որ դա վերածվի տեսանելի քաղաքական արդյունքի։ Ապրիլի 1-ին Մոսկվայում նա ակնկալում էր ջերմ ընդունելություն, բայց ստացավ սառը ցնցուղ։ Եվ հենց այդ պատկերն էլ մնաց այս հանդիպումից հետո։