Վերլուծաբանները նշել են, որ սոցիալական մեդիայի ոլորտում գործող ընկերությունները դժվար թե լիովին համապատասխանեն Թուրքիայի նոր օրենքին, որը պահանջում է հեռացնել «ապատեղեկատվական» բովանդակությունը եւ օգտատերերի տվյալները փոխանցել իշխանություններին, ինչը մեծացնում է հաջորդ տարվա ընտրություններից առաջ խափանումների հավանականությունը հարթակում, հաղորդում է Reuters լրատվական գործակալությունը:
Facebook-ը, Twitter-ը, Google-ը եւ մյուսները պետք է լիովին համապատասխանեն օրենքին մինչեւ հաջորդ տարվա ապրիլ, հակառակ դեպքում կբախվեն գովազդի հնարավոր արգելքների եւ, ի վերջո, արգելքի, ինչը ընկերությունների համար երկընտրանք կառաջացնի հաջորդ տարվա հունիսին կայանալիք ընտրություններից առաջ:
Վերլուծաբաններն ու խորհրդատուներն ասում են, որ ընկերություններն ունեն գաղտնիության համաշխարհային չափանիշներ, որոնք դժվար թե խախտեն Թուրքիայում, քանի որ դա կարող է վտանգավոր նախադեպեր ստեղծել այլ պետությունների համար, ովքեր ձգտում են վերահսկողություն հաստատել սոցիալական հարթակների վրա:
«Այդ ընկերություններից ոմանք դժվար թե համապատասխանեն օրենքին», - ասում է Istanbul Economics-ի հիմնադիր գործընկեր եւ իրավական խորհրդատու Սինան Ուլգենը:
Օրենքի համաձայն, որն ուժի մեջ է մտել այս շաբաթ, ընկերությունները պետք է օգտատերերի մասին տեղեկությունները փոխանցեն իշխանություններին, եթե նրանք հրապարակեն բովանդակություն, որը հանցագործություն է, այդ թվում՝ ապակողմնորոշիչ տեղեկատվություն:
Սոցիալական ցանցերի ընկերություններից պահանջվում է թուրք ներկայացուցիչներ նշանակել:
Օրենքի քննադատներն ասում են, որ այն կարող է խստացնել կառավարական վերահսկողությունը սոցիալական մեդիայի նկատմամբ, որը Թուրքիայում ազատ խոսքի եւ այլախոհության վերջին բաստիոններից մեկն է նախագահ Թայիփ Էրդողանի եւ նրա իշխող «Արդարություն եւ զարգացում» կուսակցության կառավարման 20 տարիների արդյունքում:
ԱԶԿ-ն եւ ազգայնական դաշնակիցները սատարել են օրենքին: Ընդդիմությունն այն անվանել է «գրաքննության օրենք» եւ նշել, որ դա կարող է ազդել հունիսին կայանալիք խորհրդարանական եւ նախագահական ընտրությունների վրա. հարցումների համաձայն Էրդողանը կարող է պարտվել:
Օրենքը հիմնականում քննադատության է ենթարկվել՝ սոցիալական մեդիայի օգտատերերին եւ լրագրողներին բանտարկելու համար, ովքեր «ապատեղեկատվություն» են տարածում, սակայն այն նաեւ հիմնված է 2020 թվականին սոցիալական մեդիա ընկերությունների դեմ ներկայացված օրենսդրության վրա՝ շատ ավելի կոշտ միջոցներով:
Օրինակ, ընկերությունները «անմիջական պատասխանատվություն» են կրելու «անօրինական» բովանդակության եւ պիտակների համար, եթե դրանք չհեռացնեն իշխանությունների պահանջից հետո՝ չորս ժամվա ընթացքում:
Սոցիալական մեդիան արդեն իսկ խիստ վերահսկողության տակ է, եւ մարդկանց հաճախ դատի են տալիս Սիրիա թուրքական ներխուժումը քննադատող կամ նախագահին վիրավորող գրառումների համար:
Reuters-ի վերջին հետաքննությունը ցույց է տվել, թե ինչպես են կառավարության ճնշումն ու ինքնագրաքննությունը թուրքական հիմնական լրատվամիջոցները վերածել կառավարության կողմից հաստատված վերնագրերի ամուր շղթայի:
Մինչեւ հիմա սոցիալական մեդիայի ընկերությունները կարողացել են համապատասխանել 2020 թվականի օրենքին: Այդ օրենքները «փափուկ անցում» էին, սակայն հիմա կառավարությունը նոր օրինագծով դրանք շատ ավելի լուրջ է դարձրել:
Ընկերությունները կարող են տուգանվել իրենց համաշխարհային եկամտի մինչեւ 3 տոկոսի չափով, եթե չհամապատասխանեն օրենքին եւ հայտնվեն գովազդային արգելքի տակ:
Թուրքիայի եւ Ադրբեջանի տարածքում Meta-ի հանրային քաղաքականության տնօրեն Սեզեն Յեշիլը հունիսին կայանալիք խորհրդարանական հանձնաժողովին ասել է, որ անորոշություն կա այն մասին, թե ինչպես են իրացվելու օրենքները:
Google-ի Թուրքիայի կառավարության հետ կապերի եւ հանրային քաղաքականության տնօրեն Փելին Կուզեյ Կարամանը հանձնաժողովին ասել է, որ ընկերությունը «լավագույնս ջանքեր է գործադրել» 2020 թվականի օրենքին համապատասխանելու համար։
Նոր օրենքի համաձայն, ցանցային ծառայություններ մատուցողները, ինչպիսին է Meta-ի WhatsApp-ի հաղորդագրությունների հավելվածը, որը Թուրքիայում ամենուր տարածված է, նույնպես պարտավոր են տեղական ընկերություն ստեղծել:
